مهری زدیم بر دهان خویش ، از جنس داغ آهنی ،گداخته .
در خلوت شب ، در تاریکی روز ،
مهره به مهره ، سکوت را ، گردنبندی آراسته ، زینت دادیم .
چونان مرغ مهاجر بی همراه ، بی یار ، بی نام ،
به امید تابستان ، سرمای سخت سرزمینهای دوردست شمالی را ، در سکوت ، پیمودیم .
تابستان اما ، چه دور مینمود از ما ،
اینگونه در سکوت ، سوگوارانه ، زیستیم .
ریسمانی بر گردنمان، مهری بر لبمان ، دریایی میان آغوشمان .
به امید رویای آخرین تابستان ، با یار ،با نام ، با امید ،
سوگواری خویش را ، طی میکنیم .
هنوز زنده ایم.
این شعر ها که بوی سکوت می دهند
از غیبت لب های توست،
کلمات
مثل زنجره های خشکیده تابستانی
از معنا خالی شدند
و در انتظار مورچه هایند که بیایند
توشه بار زمستانی شان را
در حفره ی تاریک خالی کنند
در سینه ی خاموش من .
محمد شمس لنگرودی
مجموعه اشعار
دفتر دوم
خشمشان را فرو خورده بودند ، هواپیما که میان آسمان تکه تکه شد و عزادار شدند ، بچه ها که وسط بمب های انتحاری منفجر شدند ، پسر بچه ها و دختر بچه هایی که به خانه بر نگشتند تا غذای مادر را که با چاشنی عشق پخته بود ، بخورند ، قایق های کوچک که در جوی های کودکی سرگردان شد ، رنگین کمان های غمگین ، آواز سلطان قلبها که دیگر با خنده های مستانه خوانده نشد .....
خشم های فروخورده ، یک روز جمع میشود ، جمع میشود ، ناگهان از آسمان به جای باران ، خشم میبارد ، فریاد می بارد ، آسمان ترک میخورد و می بارد و می بارد و ...
مادرها ، اشک های فرو خورده شان را سرازیر میکنند و سالها باران اشک می بارد و ....
ناگهان سبک میشویم ، مهربان میشویم ، زنده میشویم و زندگی میکنیم .
تمام شب ، با پاهایی خونین ، پیموده بودیم کوره راههای فرسوده را ،
روز ، با اولین پرتوی خورشید ،درود میفرستاد بر تن خسته مان ، زائرانی را میماندیم ، بیشک ، آشفته و مدهوش .
رهگذران ، از تو میپرسیدند:کیست که اینگونه در پی او هستید ؟ پیامبری یا .....
لبخند زنان دور میشدیم ، کلمات در سکوت ، گم میشدند ، برای شرح تو ، برای رهگذران بیقرار ، توانی نمانده بود .
نه پیامبر بودی ، نه فرشته ، تنها ، مهربانی عریانی داشتی بر قلبت و نوای زندگی بر لب.
دوست داشتنت ، تنها معجزه زندگی مان بود و بس .
ناتوان ، بیمار ، رنجور ، روان بودیم ....
با قلبی خرسند
اما .
ایمان بیاوریم به آغاز فصل سرد
و این منم
زنی تنها
در آستانه فصلی سرد
در ابتدای درک هستی آلودهٔ زمین
و یأس ساده و غمناک آسمان
و ناتوانی این دستهای سیمانی
زمان گذشت
زمان گذشت و «ساعت چهار »
بار نواخت
ساعت چهار بار نواخت
امروز روز "اول دی ماه" است
من راز فصلها را میدانم
و حرف لحظهها را میفهمم
نجاتدهنده در گور خفتهاست
و خاک، خاک پذیرنده
اشارتیست به آرامش
زمان گذشت و ساعت چهار بار نواخت
در کوچه باد میآید
در کوچه باد میآید
و من به جفتگیری گلها میاندیشم
به غنچههایی با ساقههای لاغر کم خون
و این زمان خستهٔ مسلول
و مردی از کنار درختان خیس میگذرد
مردی که رشتههای آبی رگهایش
مانند مارهای مرده از دو سوی گلوگاهش
بالا خزیدهاند و در شقیقههای منقلبش آن هجای خونین را
تکرار میکنند
«سلام»
فروغ فرخزاد
در اولین روز زمستان ، پرنده ای ، آواز میخواند در کنار پنجره ،
خورشید رنگ پریده مهربان اول دی ، خانه را میکشد در آغوش .
میخواستم اندک کلماتی بنویسم برایت ،
آواز پرنده خوشتر بود از کلماتم،
نوازش قطرات نور در کنار پنجره ، گرمتر از واژه هایم ،
هدیه دنیا برای تو ، در اولین روز دی ماه ،
باشد که مهربانی ات ، صد افزون کند .
باشد که روشن کند روزی دیگر را برایم ،
بدون تو .
〇
دیدارِ تو کشتزارِ نور است
آهویى بیقرار
که از لبِ تشنهاش
آفتابِ سحر فرومىریزد
دیدارت سکوت است
آبشارِ پرندگانى که راهِ سپیده را مىجویند
لیوانى عسل
در کفِ ناخدایى خسته که بوى نهنگ مىدهد
چایى دمکشیده
درست لحظهیى که از تمامِ دغدغهها فارغ میشود
دیدارِ تو کشتزارِ نور است
با بزهایى از بلور
که بهسوى صخره چِرا میکنند
بىآنکه بدانند مىشکنند
و غبارِ بلور
در روحام فرومىپاشند
شمس لنگرودی
خانه، در آخرین شب پاییزی ، در سکوت و تاریکی به پایان میرسید. پدر سر شب از مسجد به خانه می آمد. شامش را که میخورد فرمان خاموشی میداد . مادر از عصر تکه های کدو را پخته و با شیره انگور آغشته کرده بود ، لبو و تخمه های بوداده شده را داخل سینی گذاشته بود تا آخرین شب پاییز را در کنار هم بگذرانیم . آن روزها میگفتیم شب چله ، یلدا را نمیشناختیم ، پدر اجازه نمیداد تلویزیون ببینیم ، میگفت که تلویزیون دخترها را منحرف میکند . ما ، دخترکان معصوم و ساده که معنی منحرف را نمیدانستیم ، تنها دلمان اندکی شادی میخواست یا بهانه ای برای بیدار ماندن و خندیدن . خندیدن ، دشمن پدر بود ، پدر غم را دوست داشت ، پدر خندیدن ما را نشانه ای برای بی آبرویی ما میدانست و آبرو از نام شب واجب تر .مادر اصرار میکرد که امشب شب چله است ، بگذار بیدار بمانیم ، پدر عصبانی میشد و میگفت که این رسم و رسوم ها مسخره است و بچه ها را از راه بدر میکند . تمام چراغهای خانه خاموش میشدند و در حالیکه کوچه غرق در نور و خنده و شادی میشد ، خانه در سکوت و تاریکی به خواب میرفت . هیچکس حرفی نمیزد. دست همدیگر را میگرفتیم و در ذهن مان ، یک دور همی خیالی را تجسم میکردیم ، مانند بقیه بچه ها ، کنار پدر و مادر، مینشستیم و حرف میزدیم و میخندیدیم ، تلویزیون روشن بود ، چراغهای خانه روشن بود ، حیاط خانه نورانی بود ، دلمان شاد بود ....
صبح که بیدار میشدیم ، دوباره در سکوت خانه ، غم زودتر از خواب بیدار شده ، سر سفره صبحانه نشسته ، سلام ما را پاسخ میگفت .
یلدا تمام شده بود . یلدا برای تمام سالها در سکوت و تاریکی تمام شده بود . غم پیروز بود.
غروب که میشود ، پنجره های خوشبخت پر نور که میدرخشند ، تو را تصور میکنم .
ایستاده در پشت یک پنجره پر نور ، در گرمای یک خانه ، پر شور و پر امید .
از شادی تو ، قلبم لبریز میشود .
از درخشش چشمان تو ، ریشه های من در تاریکی فرو میروند در جستجوی زندگی .
شادی کن ، برای دل خستگانی چون من .
از شادی تو ، زندگی میگیرم.
عاشقان زبردستی بودیم بیشک ،
اما نه معشوق .
مهربانی را برای بخشیدن میخواستیم ،
اما نه برای گرفتن .
چون مورچگان دور اندیش ، اندک ذره ای عشق ، ذخیره نکردیم برای سیاه چاله زمستان .
سبدها خالی ، دستها خالی ، قلبمان خالی .
درس عبرتی اگر چه نشدیم برای دیگرانی که مارا تهی کرده بودند از مهربانی ،
بیشک ، خودمان راز پوسیدگی را کشف کرده بودیم
و همین کافی بود .
